Để cải thiện cân nặng hợp lý, cần tăng năng lượng trong khẩu phần đồng thời vẫn bảo đảm sự cân đối giữa các nhóm dưỡng chất. Mục tiêu và tốc độ thay đổi cân nặng có thể khác nhau tùy thể trạng, chế độ ăn, mức độ vận động và nguyên nhân khiến cân nặng thấp.


Nguyên tắc xây dựng khẩu phần
Người có nhu cầu cải thiện cân nặng nên duy trì các bữa ăn đều đặn và bảo đảm khẩu phần có đủ các nhóm thực phẩm cần thiết. Nếu khó ăn nhiều trong một bữa, có thể chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để việc bổ sung năng lượng thuận tiện hơn.
Các nguồn thực phẩm có thể lựa chọn gồm sữa hoặc sản phẩm dinh dưỡng phù hợp, thịt, cá, trứng, đậu, các loại hạt, ngũ cốc, rau củ, trái cây và các nguồn chất béo phù hợp.
Chú ý bổ sung protein
Protein là thành phần dinh dưỡng quan trọng trong khẩu phần hằng ngày và tham gia vào cấu tạo nhiều mô của cơ thể. Có thể bổ sung protein từ thịt, cá, trứng, sữa, các sản phẩm từ sữa, đậu và các loại hạt.
Nên kết hợp nhiều nguồn thực phẩm thay vì phụ thuộc vào một loại duy nhất. Nhu cầu dinh dưỡng cũng có thể khác nhau tùy mức độ vận động và thể trạng của từng người.
Không bỏ qua carbohydrate và chất béo
Cơm, mì, khoai, bánh mì, yến mạch và các loại ngũ cốc là những nguồn carbohydrate thường gặp trong khẩu phần hằng ngày.
Chất béo cũng cung cấp năng lượng cho cơ thể. Có thể lựa chọn các nguồn chất béo từ cá, các loại hạt, quả bơ, dầu thực vật phù hợp và một số sản phẩm từ sữa.
Không nên chỉ tập trung vào thực phẩm nhiều đường hoặc nhiều chất béo với mục tiêu tăng năng lượng mà cần duy trì chế độ ăn đa dạng và cân đối.
Bổ sung rau và trái cây
Rau và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ và nhiều thành phần dinh dưỡng cần thiết khác. Vì vậy, đây vẫn là nhóm thực phẩm cần có trong chế độ ăn của người muốn cải thiện cân nặng.
Nên lựa chọn đa dạng các loại rau củ và trái cây phù hợp với khẩu vị và tình trạng sức khỏe.
Có thể sử dụng sản phẩm bổ sung dinh dưỡng khi cần thiết
Trong những ngày bận rộn, ăn uống thất thường hoặc khó chuẩn bị đầy đủ bữa ăn, sản phẩm bổ sung dinh dưỡng có thể được sử dụng như một lựa chọn giúp bổ sung thêm dinh dưỡng vào khẩu phần.
Khi lựa chọn sản phẩm, nên đọc kỹ thành phần, hàm lượng dinh dưỡng, đối tượng sử dụng, hướng dẫn sử dụng và các cảnh báo được ghi trên nhãn.
Sản phẩm bổ sung không nên được xem là giải pháp duy nhất để thay đổi cân nặng. Chế độ ăn tổng thể và lối sống vẫn là những yếu tố cần được quan tâm.
Kết hợp vận động phù hợp
Người muốn cải thiện cân nặng vẫn nên duy trì vận động phù hợp với thể trạng. Có thể kết hợp các bài tập sức mạnh với chế độ dinh dưỡng đầy đủ nếu tình trạng sức khỏe cho phép.
Người chưa từng tập luyện hoặc có vấn đề sức khỏe nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi bắt đầu chương trình vận động mới.
Duy trì giấc ngủ và sinh hoạt điều độ
Ngủ đủ, nghỉ ngơi hợp lý và duy trì thời gian sinh hoạt tương đối ổn định giúp việc thực hiện chế độ dinh dưỡng trở nên thuận lợi hơn.
Thường xuyên thức khuya, bỏ bữa hoặc ăn uống không đúng giờ có thể khiến việc duy trì khẩu phần phù hợp trở nên khó khăn.
Theo dõi và điều chỉnh
Nên theo dõi cân nặng theo thời gian trong điều kiện tương đối giống nhau, đồng thời quan sát khẩu phần ăn, mức độ vận động, khả năng ăn uống, giấc ngủ và tình trạng sức khỏe tổng thể.
Không nên kỳ vọng một thực phẩm hoặc sản phẩm riêng lẻ tạo ra thay đổi cân nặng nhanh chóng. Mỗi người có thể có mức độ thay đổi khác nhau tùy thể trạng và chế độ sinh hoạt.
Khi nào nên đi khám?
Cân nặng thấp không phải lúc nào cũng chỉ liên quan đến lượng thức ăn. Nếu có tình trạng sụt cân không chủ ý, cân nặng giảm liên tục, ăn kém kéo dài, thường xuyên buồn nôn, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, khó nuốt hoặc mệt mỏi kéo dài, nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Người có bệnh nền, đang sử dụng thuốc hoặc có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt nên được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng hướng dẫn khẩu phần phù hợp.
Lưu ý
Việc cải thiện cân nặng nên dựa trên chế độ ăn đa dạng, đủ năng lượng và phù hợp với nhu cầu thực tế. Không nên áp dụng các chế độ ăn quá mức hoặc dựa vào những cam kết thay đổi cân nặng nhanh trong thời gian ngắn.
Về tác giả
Trần Thị Kim Hoàn
Tôi là Trần Thị Kim Hoàn, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Xuất Nhập Khẩu HOAN TT. Công ty hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu và phân phối các sản phẩm dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam.

Tôi là Trần Thị Kim Hoàn, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Xuất Nhập Khẩu HOAN TT. Công ty hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu và phân phối các sản phẩm dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam.



