Top 10 loại thực phẩm chức năng tốt cho sức khỏe của bạn

Để sử dụng thực phẩm chức năng tốt cho sức khỏe, điều quan trọng là người dùng cần hiểu rõ cơ địa, tình trạng cơ thể của mình. Cùng với đó là tìm hiểu chi tiết từng loại thực phẩm chức năng để đưa ra lựa chọn an toàn, phù hợp và phát huy tối đa lợi ích cần có.

Thực phẩm chức năng là gì?

Thực phẩm chức năng là thực phẩm hỗ trợ chức năng của cơ thể, mang lại cho cơ thể tình trạng thoải mái thông qua tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh. Thực phẩm chức năng chia thành các loại gồm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm dinh dưỡng y học.

• Thực phẩm bổ sung: Bổ sung các chất dinh dưỡng, các thành phần có lợi cho sức khỏe. Thành phần chủ yếu là vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hoá, axit amin, enzym tiêu hoá,… giúp nâng cao sức khoẻ, hỗ trợ chức năng cơ thể, tăng cường hệ miễn dịch,…
• Thực phẩm bảo vệ sức khỏe: Cung cấp dinh dưỡng và những thành phần tốt cho sức khỏe, có khả năng cải thiện sức khỏe và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý.
• Thực phẩm dinh dưỡng y học: Sử dụng cho mục đích y tế đặc biệt nhằm cung cấp dinh dưỡng thiếu hụt, tăng miễn dịch, hỗ trợ phục hồi sau phẫu thuật, sau điều trị bệnh và giảm triệu chứng một số bệnh. Thực phẩm phải dùng dưới sự giám sát của chuyên gia y tế.
• Thực phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt: Đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho những người có yêu cầu đặc biệt về chế độ ăn. Ví dụ như thực phẩm loại bỏ các chất gây dị ứng, chất mà một bộ phận người dùng không thể dung nạp.

Thực phẩm chức năng hiện nay đa dạng nhiều mặt hàng khác nhau trên thị trường. Để chọn được sản phẩm tốt cho sức khỏe, bạn cần lưu ý những điều sau:

• Chọn sản phẩm nguồn gốc rõ ràng, thương hiệu uy tín: Ưu tiên các thương hiệu có tiếng trên thế giới, đồng thời nhận biết hàng chính hãng bằng cách kiểm tra mã vạch, màu sắc hình ảnh trên bao bì, tem chống hàng giả,…
• Phù hợp với nhu cầu cá nhân: Bạn cần xem xét nhu cầu của mình là tăng sức đề kháng, đẹp da, bổ não hay xương khớp,… Từ đó lựa chọn thực phẩm chức năng có công dụng tương ứng.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia/y bác sĩ nếu cần: Để đảm bảo an toàn người dùng nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ và chuyên gia để có đánh giá, chỉ định sản phẩm hợp với cơ địa, thể trạng và tình trạng sức khoẻ.

Thực phẩm chức năng không phải là thuốc và có nhiều điểm khác biệt so với thuốc, cụ thể:

Tiêu chí đánh giá	Thực phẩm chức năng	Thuốc
Mục đích sử dụng	Bổ sung dinh dưỡng, cải thiện chức năng cơ thể và hỗ trợ sức khỏe. Sử dụng như một phần trong chế độ ăn uống hằng ngày đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.	Sử dụng để chẩn đoán, điều trị, và ngăn ngừa các bệnh lý. Có tác động mạnh, dùng để điều chỉnh hoặc thay đổi quá trình sinh lý của cơ thể.
Thành phần	Chứa vitamin, axit amin, khoáng chất, chất chống oxy hóa, probiotic, enzyme và chất hoạt tính sinh học khác. Có thể chứa thành phần tương tự các thực phẩm thông thường nhưng tăng cường và tập trung hơn.	Chứa các chất có thành phần hóa học tổng hợp hoặc phức tạp hơn. Các thành phần thường lựa chọn và tinh chế để đạt hiệu quả điều trị cụ thể.
Điều kiện sử dụng	Sử dụng không cần chuyên gia y tế  giám sát chặt chẽ. Có thể sử dụng theo hướng dẫn sử dụng sản phẩm. Có ít tác dụng phụ hơn thuốc.	Sử dụng theo hướng dẫn bác sĩ hoặc dược sĩ. Đúng thời gian, liều lượng và cách sử dụng. Có thể gây tác dụng phụ.
Quy định sản xuất & Quản lý	Sản xuất phải đáp ứng tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn thực phẩm. Quản lý hạn chế so với thuốc.	Sản xuất và quản lý theo quy trình nghiêm ngặt, tuân thủ đúng tiêu chuẩn chất lượng do Bộ Y tế ban hành.
Cách thức hoạt động	Hoạt động nhẹ nhàng dựa trên cơ chế tự nhiên cơ thể.	Tác động mạnh, thay đổi hoặc điều chỉnh các quá trình sinh lý cơ thể, có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào, dược chất hoặc hệ thống sinh lý cơ thể.

Các loại thực phẩm chức năng tốt cho sức khỏe

Omega-3 (dầu cá)

Omega 3 mang giúp tăng cholesterol tốt (HDL), giảm triglycerides và ngăn ngừa kết khối tiểu cầu, từ đó hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch, đột quỵ và các bệnh về tim. Bên cạnh đó, omega 3 còn hỗ trợ sản sinh hormone melatonin để cải thiện giấc ngủ, đóng vai trò thiết yếu vào quá trình phát triển tế bào não và hệ thần kinh.

DHA trong Omega 3 còn có tác dụng tăng cường thị lực, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng gây mù lòa. Chất cũng hỗ trợ phòng ngừa ung thư, tăng sức đề kháng, bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh tự miễn như lupus, tiểu đường type 1. 

Omega 3 có thể sử dụng cho người trưởng thành, trẻ em, người trung niên, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và đang cho con bú. Những người có bệnh lý về tim mạch, tiểu đường, huyết áp cao cũng nên chú trọng bổ sung omega-3 thường xuyên để tăng cường sức khoẻ và ngăn ngừa biến chứng bệnh.

Một số thực phẩm chức năng cung cấp omega 3 chất lượng có thể kể đến Kirkland Signature Omega-3, Lutein Nature’s Bounty, Alaska Fish Oil Sirio Pharma,…

Vitamin C

Vitamin C hay còn gọi là axit ascorbic là vi chất thiết yếu giúp cơ thể hình thành mạch máu, sụn, cơ và collagen trong xương. Đây cũng là một chất chống oxy hóa mạnh bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do, phân tử có hại trong quá trình chuyển hóa hoặc khi tiếp xúc với khói thuốc, tia phóng xạ. Không chỉ hỗ trợ bảo vệ cơ thể trước nguy cơ mắc bệnh tim, ung thư, vitamin C còn tăng hấp thụ và dự trữ sắt, khoáng chất thiết yếu đối với quá trình tạo máu và duy trì năng lượng.

Người bình thường khoẻ mạnh cũng nên bổ sung vitamin C để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Ngoài ra, trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, người hay hút thuốc, tiếp xúc với khói thuốc thụ động cũng là đối tượng đặc biệt cần nạp thêm vitamin C mỗi ngày.

Bạn nên bổ sung thông qua một số loại thực phẩm chức năng như Blackmores Vitamin C, Vitamin C DHC, Vitamin C 500mg Kirkland, Vitamin C Manuka Honey Swisse Úc,…

Probiotics (lợi khuẩn)

Probiotics (lợi khuẩn) cần thiết để duy trì sức khỏe đường ruột. Chúng giúp loại bỏ vi khuẩn có hại thông qua cơ chế cạnh tranh chỗ bám và nguồn dinh dưỡng, đồng thời tạo ra kháng sinh sinh học, axit,… ức chế hại khuẩn phát triển. Nhờ đó, hệ vi sinh đường ruột được cân bằng, giảm nhanh các triệu chứng đầy bụng, khó tiêu, đau bụng, tiêu chảy,…

Probiotics cũng tham gia hình thành lớp màng sinh học bảo vệ đại tràng, tăng khả năng hấp thu dưỡng chất, tổng hợp enzyme tiêu hóa và vitamin. Chúng kích thích cơ thể sản sinh kháng thể tại niêm mạc ruột. Nhiều nghiên cứu còn cho thấy probiotics có thể giúp phòng cúm, giảm tác dụng phụ của kháng sinh và hỗ trợ ngăn ngừa một số bệnh tự miễn, bệnh ngoài da và viêm nhiễm.

Theo các chuyên gia probiotics có thể sử dụng cho mọi đối tượng từ trẻ sơ sinh đến phụ nữ mang thai,… Người hệ miễn dịch yếu, người hay gặp phải các bệnh về đường tiêu hóa như táo bón, tiêu chảy, hội chứng hội chứng ruột kích thích (IBS), viêm ruột (IBD), nhiễm trùng đường ruột,… là những đối tượng đặc biệt cần ưu tiên bổ sung probiotics.

Các sản phẩm tốt cho sức khỏe và cung cấp probiotics phổ biến hiện nay có thể kể đến cốm Lacto Biomin Gold, men vi sinh BioGaia Protectis Baby Drops, men vi sinh Bifina R Health Aid,… 

Multivitamin (vitamin tổng hợp)

Multivitamin bổ sung đầy đủ vi chất dinh dưỡng, các vitamin cho quá trình tạo tế bào, chuyển hóa năng lượng, điều hòa miễn dịch và duy trì sự ổn định của nhiều cơ quan cơ thể. Mặt khác, multivitamin giúp phụ nữ mang thai hấp thu đủ axit folic, sắt, canxi, DHA để phát triển não bộ, hệ xương, hệ thần kinh của thai nhi. Vitamin tổng hợp cũng bảo vệ bé khỏi nguy cơ bị đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng, đồng thời tăng khả năng kháng viêm và phục hồi nhanh khi ốm bệnh cho mẹ.

Multivitamin sử dụng được cho người theo chế độ chay, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và cho con bú. Chất được khuyên dùng cho bất kỳ ai, song bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có chỉ định phù hợp.

Một số thực phẩm chức năng cung cấp multivitamin tiêu biểu gồm có viên uống Immuvita Easylife, viên uống Multivitamin +Zn +D3 Royal Care, viên uống Happy Mom Jpanwell, Siro Special Kid Multivitamines,… 

Collagen

Collagen có thể làm chậm quá trình lão hóa, giảm nếp nhăn, tăng độ đàn hồi và độ ẩm cho da. Không chỉ vậy, collagen còn nuôi dưỡng tóc và móng, ngăn tình trạng gãy rụng, xơ rối cho mái tóc suôn mượt và móng chắc khỏe.

Bên cạnh công dụng làm đẹp, collagen còn tham gia cải thiện chức năng não bộ, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch và đột quỵ. Chất giúp duy trì khối lượng cơ xương chắc khỏe, ngăn ngừa loãng xương và làm lành vết thương nhanh chóng.

Mỗi người nên bổ sung collagen khi bước vào thời kỳ lão hoá, cụ thể là từ 30, tuổi trở lên. Những người ăn chay hoặc không ăn đủ thực phẩm giàu collagen, người thường xuyên vận động nặng cần phục hồi và tái tạo mô cơ cũng cần cung cấp collagen đều đặn.

Các sản phẩm bổ sung collagen tiêu biểu cho bạn tham khảo như Collagen C Nature’s Bounty, Collagen Queenmax Naga Extra, Collagen Amejolie,…

Canxi + Vitamin D

Canxi và vitamin D là hai dưỡng chất cần thiết để xây dựng và duy trì hệ xương, răng chắc khỏe, đặc biệt quan trọng với trẻ em, người trung niên và người cao tuổi. Canxi hỗ trợ dẫn truyền thần kinh, điều hòa nhịp tim và tham gia vào quá trình đông máu. Trong khi vitamin D giúp cơ thể hấp thu tốt canxi và tăng lắng đọng canxi vào xương. Vitamin D còn cân bằng nội tiết, làm giảm nguy cơ mắc bệnh loãng xương, giảm trí nhớ và một số bệnh ung thư thường gặp.

Những đối tượng nên bổ sung canxi và vitamin D gồm trẻ đang trong độ tuổi dậy thì, phụ nữ tuổi mãn kinh, tiền mãn kinh, người lớn tuổi, người ăn chay. Một số nhóm khác gồm người bệnh loãng xương, gãy xương, người có bệnh lý đường tiêu hóa giảm khả năng hấp thu canxi như viêm ruột, bệnh celiac, không dung nạp lactose.

Các thực phẩm bổ sung canxi và vitamin D tiêu biểu như siro Canxi-D3-K2 5ml Kingphar, Prenatal One Vitamins For Life, viên uống Anica Ocavill,…

Sâm Hàn Quốc/Nhân sâm

Lợi ích hàng đầu của nhân sâm hay nhân sâm Hàn Quốc là giảm mệt mỏi, tăng chức năng não bộ, khả năng tập trung và trí nhớ. Sâm còn nâng cao hệ miễn dịch, điều hoà tâm trạng và thúc đẩy sản xuất collagen giúp làm chậm quá trình lão hóa. Cùng với đó, loại thảo dược này còn hiệu quả đặc biệt trong điều trị rối loạn cương dương, kiểm soát đường huyết, phòng ngừa ung thư và giảm triệu chứng mãn kinh.

Nhân sâm hoặc nhân sân Hàn Quốc phù hợp cho người có sức khoẻ và sức đề kháng yếu, người thường xuyên bị stress, làm việc căng thẳng cần tập trung trí tuệ. Mặt khác, người muốn ngăn ngừa bệnh tiểu đường, tim mạch, đang điều trị ung thư, nam giới có vấn đề về tình dục hoặc nữ giới muốn cải thiện làn da cũng không nên bỏ qua nhân sâm.

Một số loại thực phẩm bổ sung nhân sâm được người dùng đánh giá cao có thể kể đến nước hồng sâm Hongsamjin Gold, viên uống sâm Angela Gold Ecogreen, viên uống sâm & đông trùng hạ thảo Kotimogin,…

Glucosamine

Glucosamine là hợp chất có khả năng phục hồi tổn thương khớp bằng cách thúc đẩy tái tạo sụn, giảm đau nhức, sưng đỏ và tăng độ linh hoạt cho khớp. Chất này cũng tham gia vào liên kết các mô tại khớp, giúp các khớp vận động dẻo dai và hạn chế nguy cơ thoái hóa khớp.

Glucosamine phù hợp với người trung niên, người cao tuổi, người lao động nặng hoặc vận động viên dễ tổn thương khớp. Tuy nhiên, đây không phải là thuốc giảm đau tức thời nên người bị viêm khớp cần kết hợp với thuốc kháng viêm để đạt hiệu quả điều trị tối ưu.

Để bổ sung glucosamine, bạn có thể tham khảo viên uống Glucosamine And Chondroitin Jpanwell, dung dịch Glucosamine & Chondroitin Pharmekal, viên uống Zentha Glucosamine Super-Flex,…

Tảo spirulina 

Tảo spirulina là siêu thực phẩm giàu dưỡng chất có tác dụng kiểm soát đường huyết, điều hòa huyết áp và ngăn ngừa thiếu máu nhờ khả năng kích thích sản sinh hemoglobin và acid nitric. Loại tảo này còn giúp tăng cường miễn dịch, giảm viêm mũi dị ứng và hạn chế mệt mỏi cơ bắp ở người tập luyện cường độ cao.

Nhiều nghiên cứu cho thấy spirulina có khả năng ức chế sự phát triển của khối u, góp phần ngăn ngừa ung thư và biến chứng do tiểu đường. Nhờ vậy, spirulina trở thành lựa chọn lý tưởng cho người muốn nâng cao sức khỏe toàn diện bao gồm cả trẻ em bị suy dinh dưỡng, còi xương, kém ăn; phụ nữ thừa cân, da lão hoá, đang mang thai và cho con bú; người mới khỏi ốm, hết bệnh, sức đề kháng suy giảm,…

Để bổ sung tảo spirulina, người dùng có thể tham khảo các loại thực phẩm bổ sung như Spirulina Japan Algae, Spirulina Now Foods, Spirulina Earthrise Gold Plus,…

Tinh dầu tỏi

Tinh dầu tỏi chứa allicin, selen, kẽm và vitamin nhóm B tốt để trị mụn, tăng cường miễn dịch, giảm đau răng, ngứa da và nhiễm trùng tai. Đặc tính kháng khuẩn kháng viêm mạnh mẽ của tỏi còn làm dịu vết viêm, ngăn ngừa nhiễm nấm và chống lại cảm cúm. Dùng đều đặn tinh dầu tỏi còn chống rụng tóc, làm dịu cơn đau nhức hiệu quả.

Tinh dầu tỏi thích hợp cho người sức đề kháng yếu, dễ bị ốm vặt, người có vấn đề về tiêu hóa, bị cảm cúm, cảm lạnh, nghẹt mũi, cao huyết áp. Tinh dầu tỏi cũng sử dụng được cho phụ nữ mang thai, mẹ đang cho con bú, người cao tuổi để tăng sức đề kháng.

Thực phẩm chức năng bổ sung tinh dầu tỏi tiêu biểu phải kể đến dầu tỏi Tuệ Linh, viên dầu tỏi đen Garlics Oil VTV, viên uống Costar Garlic Oil,…

Câu hỏi thường gặp về thực phẩm chức năng 

Thực phẩm chức năng có thay thế thuốc chữa bệnh không?

Thực phẩm chức năng chỉ có tác dụng hỗ trợ sức khỏe, bổ sung dinh dưỡng, và giảm nguy cơ mắc bệnh. Trong khi đó thuốc chữa bệnh để điều trị bệnh, trải qua các thử nghiệm lâm sàng nghiêm ngặt và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng cao hơn. Vì vậy thực phẩm chức năng không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. 

Có nên sử dụng nhiều loại thực phẩm chức năng cùng lúc?

Hiện nay chưa có nghiên cứu nào trên thế giới cho thấy sử dụng kết hợp nhiều loại thực phẩm chức năng gây nguy hiểm cho người dùng. Song, điều này không có nghĩa bạn có thể sử dụng cùng lúc nhiều sản phẩm mà nên sử dụng xen kẽ. Ví dụ, sau 1 – 2 tháng sử dụng sản phẩm A hãy nghỉ 1 – 2 tháng trước khi chuyển sang dùng sản phẩm B. 

Để đảm bảo an toàn tối ưu, cách tốt nhất là người dùng hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.

Bao lâu thì thấy hiệu quả khi sử dụng?

Thông thường, bạn nên sử dụng thực phẩm chức năng theo liệu trình từ 1 – 2 tháng để đạt hiệu quả tối ưu. Một số sản phẩm đặc thù có thể cần thời gian sử dụng dài hơn, khoảng 3 – 6 tháng mới phát huy tác dụng rõ rệt.

Dùng liên tục có gây hại không?

Sử dụng liên tục thực phẩm chức năng có thể gây hại, nhất là khi không tuân thủ liều lượng và thời gian sử dụng khuyến cáo. Lạm dụng một số loại còn có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như tích nước phù nề, tổn thương gan, thận, rối loạn tiêu hóa,…

Có thể thấy, thực phẩm chức năng tốt cho sức khỏe từ hỗ trợ tăng cường miễn dịch, cải thiện hệ tiêu hóa đến làm đẹp da, xương khớp. Tuy nhiên, bạn cần bổ sung đúng cách, đúng nhu cầu và phù hợp với thể trạng. Hãy tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn và phát huy hiệu quả tối đa. Chọn đúng sản phẩm, dùng đúng liều cũng là điều cần thiết để chăm sóc sức khỏe khoa học và bền vững.